Ystad Knepp

Mae ail-wylltio ar raddfa fach ar dir ffermio yn dod â manteision o ran bioamrywiaeth ac elw ar dir ffermio traddodiadol.

Ystad Knepp

Mae Ystad Castell Knepp yn 3,500 erw o glai rhos, trwm yng ngorllewin Sussex. Er iddo gael ei ffermio’n ddwys ers yr ail rhyfel byd, prin byth byddai’r fferm yn gwneud elw. Mae ail-wylltio wedi newid hyn. Mae Knepp wedi cael ei gefnogi gan Naturiol Lloegr drwy’r Cynllun Stiwardio Lefel Uwch. Mae’r ffocws y mae’n rhoi ar ail-wylltio wedi esgor ar fentrau llwyddiannus.

O’r cychwyn, elwodd y prosiect gan weledigaeth grŵp ymgynghorol dylanwadol. Roedd y grŵp yn cynnwys Frans Vera, ecolegydd o’r Iseldiroedd a Tony Whitbread, CEO Ymddiriedolaeth Bywyd gwyllt Sussex.

Ethos Gwylltir Knepp yw gadael i brosesau naturiol i fod, yn hytrach nag anelu am nodau a deilliannau penodol. Mae anifeiliaid pori sy’n crwydro’n rhydd – gwartheg, merlod, moch a cheirw – yn arwain yr adfywiad hwn, sy’n dibynnu ar brosesau. Maen nhw yn gwneud yr un fath â’r llysyddion a borai’r tir miloedd o flynyddoedd yn ôl. Mae eu gwahanol ddewisiadau pori yn helpu i greu brithwaith o gynefinoedd o laswelltiroedd a thir prysg gan gynnwys coed a thyfir mewn llefydd agored a llennyrch.

Ychydig iawn o ymyrraeth sydd ei hangen ar yr anifeiliaid hyn. Ychydig hefyd yw’r gost. Maen nhw’n darparu cig organig o’r maes, sydd wedi tyfu’n araf ar gyfer marchnad sydd ar gynnydd. Y mae’r ffaith ein bod yn cycnhyrchu bwyd o hyd, er yn helaeth, wedi bod yn ddadl ddefnyddiol.

Ymhen ychydig dros deng mlynedd, mae Knepp wedi cael canlyniadau rhyffeddol o ran bioamrywiaeth. Erbyn hyn y mae yn hoff le i’r foneddiges borffor, turturod a 2% o eosiad y byd. Cafwyd gwrthwynebiad i gychwyn oherwydd i’r bobl leol gael sioc o weld newid yng ngolwg y tir. Mae hynny’n lleihau yn sgil y canlyniadau hyn. Mae problemau o hyd – er enghraifft llysiau’r biswail.

Mae Safaris Gwylltiroedd Knepp – sef menter safari a gwersylla a gychwynwyd yn 2014 yn boblogaidd gyda’r cyhoedd.

← Glenfeshie     Ennerdale gwyllt →

Back to projects